 |
| QC, CA, NB, TM, FR, EN, EO |
Talmi is a language I created between 2023 and 2026. Its grammar is complete, and the dictionary of 6784 Talmi entries makes it possible, through agglutination, to form any additional words that may be needed. The website is in French, but the Journal articles are often in Talmi, French, English, and Esperanto, so that speakers of other languages can have at least partial access to Talmi. See also below the basic grammar and links toward the starter dictionary. Finally, see Talmi in fiction.
La talmia lingvo estas lingvo, kiun mi inventis inter 2023 kaj 2026. La gramatiko estas kompleta, kaj la vortaro kun 6784 talmiaj enskriboj ebligas, per aglutino, krei ĉiujn mankantajn necesajn vortojn. La retejo estas en la franca, sed la artikoloj de la Journal ofte estas en la talmia, franca, angla kaj Esperanto, por ke parolantoj de aliaj lingvoj havu almenaŭ parte aliron al la talmia lingvo. Vidu ankaŭ ĉi-sube la baza gramatikon kaj la ligojn al la komenca vortaro. Vidu finfine la talmian en fikcio.
La tradicio de arto kaj scienco (“savixilori”) estas koncepto karakteriza por la mondrigardo esprimata de la talmia kulturo. Tiu holisma vidmaniero rifuzas disigi la diversajn manierojn alproksimiĝi al la mondo en disciplinojn nepenetreblajn unu al la alia. Scienco, arto, filozofio, sporto, ktp. estas prefere konsiderataj kiel kampoj, kiuj kompletigas kaj nutras unu la alian por atingi pli profundan komprenon de la universo. Tiu aliro al la realo inspiriĝas de grandaj pensuloj kiel Alexander von Humboldt kaj Hubert Reeves.
 |
| Savixilori |
Ze rol vortufri sir naaix encödi cyrivul. Sêl normiô vortufri talmis sir fräspiô copel vortufri talmis.
Cette grammaire de base est uniquement une introduction pour les curieux. La seule grammaire normative du talmi est la grammaire complète du talmi en français.
This basic grammar is intended solely as an introduction for the curious. The only normative grammar of Talmi is the french complete grammar of talmi.
Tiu baza gramatiko estas nur enkonduko por scivolemuloj. La sola normiga gramatiko de la talmia lingvo estas la franca plena gramatiko de talmi.
I- Sondyri - Prononciation - Pronouciation - Prononco
Persul famil cum abicim son äteveh, beri essu baix expir sondyriu coma grafum talmis. Sonitanni sir xer sar antedaer sylabim vortis. Notu, pu δ sondyripir, com « th » en la vortim eglec « that », e θ sondyripir, com « th » en la vortim eglec « with ». Se slovi, δ povir grafipiu 6, e θ povir grafipiu 8 (θermiδaji = 8ermi6aji).
Pour les personnes familières avec l'Alphabet phonétique international, le tableau ci-dessous montre bien comment prononcer les lettres du talmi. L'accent tonique est toujours sur l'avant-dernière syllabe d'un mot. Notez que δ se prononce comme « th » dans le mot anglais « that » et θ se prononce comme « th » dans le mot anglais « with ». Si besoin, δ peut s'écrire 6, et θ peut s'écrire 8 (θermiδaji = 8ermi6aji: thermomètre).
For people familiar with the International Phonetic Alphabet, the table below clearly shows how to pronounce the Talmi letters. The stress is always on the penultimate syllable of a word. Note that δ is pronounced like “th” in the English word “that” and θ is pronounced like “th” in the English word “with”. If needed, δ can be written as 6, and θ can be written as 8 (θermiδaji = 8ermi6aji: thermometer).
Por personoj konantaj la Internacian Fonetikan Alfabeton, la suba tabelo klare montras kiel prononci la talmiajn literojn. La akcento ĉiam estas sur la antaŭlasta silabo de vorto. Notu, ke δ elparoliĝas kiel “th” en la angla vorto “that”, kaj θ elparoliĝas kiel “th” en la angla vorto “with”. Se necese, δ povas esti skribata kiel 6, kaj θ povas esti skribata kiel 8 (θermiδaji = 8ermi6aji: termometro).
 |
For those lost ones departed soon Pro la tro frue perditoj
In silence feelings watch the night Kaj silentas la emocioj
The nights are caves no one can sound La noktoj estas profunduj'
Weep now you autumn stars above Ploru vi aŭtunaj steloj
II- Cumiglovim - Agglutination - Agglutination - Kunmeto
Talmi sir spi, cis vortui mofinir par cumiglovim θyzrus eue θemmersus. Vue cex exum. Posmersui onommofis e verbimofis sir xer a alet fnim vortis, θö pos θyzrim hef e rel posmersum ibiunifiô. Θyzri daiô palsinir xer ante θyzril hef, e antemersi a alet berhil vortis.
Le talmi est une langue dont les mots se forment par agglutination
de racines et/ou d’affixes. En voici des exemples.
Talmi is a language whose words are formed by agglutinating roots and/or
affixes. Here are examples.
Talmio estas lingvo, kies vortoj formiĝas per kunmetado de radikoj kaj/aŭ afiksoj. Jen ekzemploj. La deklinaciaj kaj konjugaciaj sufiksoj ĉiam troviĝas tute ĉe la fino de la vorto, ĝuste post la ĉefa radiko, kaj post eventualaj aliaj sufiksoj. Duaranga radiko ĉiam staras antaŭ la ĉefa radiko, kaj prefikso tute ĉe la komenca de la vorto.
|
talmi |
talmi |
Talmi |
talmio |
|
talmigraf |
talmigraphique |
talmigraphic |
talmiskriba |
|
talmigrafi / talmigraficti |
talmigraphie, acte d'écrire avec
les caractères talmiens |
talmigraphy,
writing using talmian characters |
talmiskribo,
ago skibi per talmiaj signoj |
|
talmigrafi / talmigrafisli |
talmigraphie, système d'écriture en
caractère talmiens |
talmigraphy, talmian writing system |
talmiskribo, talmia sistemskribo |
|
talmigrafithi |
talmigramme, caractère talmien |
talmigram, talmian character |
talmilitero |
|
talmigrafi-thiti |
talmigrammion, signe diacritique
talmien |
talmigrammion, talmian diacritic |
talmisigneto |
|
talmigrafiu |
écrire en caractères talmiens |
to write in
talmian characters |
skibi per talmiaj signoj |
|
talmigrafivi |
talmigraphe (scribe) |
talmigrapher (writer) |
talmiskribulo |
|
talmiô |
talmien, talmique |
talmian, talmic |
talmia |
|
talmivi |
talmophone |
talmophone, speaker of Talmi |
talmiulo |
|
talmix |
en talmi, talmiennement |
in Talmi,
in the talmian language |
talmie |
Antemersui - Préfixes - Prefixes - Prefiksoj
|
Antemersi - Préfixes - Prefix - Prefikso |
Signification |
Meaning |
Signifo |
|
bi |
parenté par alliance |
affinity by marriage |
boparenca |
|
gi |
ascendance générationnelle (ex : grand-mère) |
generational ancestry |
generacia deveno |
|
lu |
inversion du sens |
reversal of
meaning |
inversigo de signifo |
|
mi |
demie, semi- |
half-, semi- |
duona, semi- |
|
ti |
descendance générationnelle (ex : petit-fils) |
generational descent |
ido |
|
tri |
répétition |
repetition |
ripetado |
|
δi |
inexistence |
non-existence |
ne-ekzisto |
|
Posmersi |
Signification |
Meaning |
Signifo |
|
ib |
adjectif de possibilité |
potential
adjective |
ebleca adjektivo |
|
ic |
verbe actif |
active verb |
aktiva verbo |
|
ict |
nom d’action |
action noun |
ago‑nomo |
|
ig |
augmentatif |
augmentative |
pligrandiga |
|
ilf |
rejeton de |
offspring of |
ido de |
|
in |
verbe moyen |
middle‑voice verb |
meza voĉa verbo |
|
iô |
adjectif (parfois) |
adjective
(sometimes) |
adjektivo (foje) |
|
ip |
verbe passif |
passive verb |
pasiva verbo |
|
ipt |
digne de |
worthy of |
inda je |
|
irl |
chef(fe) de |
leader of |
estro de |
|
isl |
nom de réalité abstraite, englobante |
abstract
encompassing noun |
abstrakta ampleksa
nomo |
|
it |
diminutif |
diminutive |
diminutivo |
|
ith |
nom de chose particulière, réalité particulière |
specific entity
noun |
specifa afer‑nomo |
|
iv |
être vivant (ou parfois défunt) |
living being (or sometimes deceased) |
viva estaĵo (foje
mortinta) |
|
ix |
adverbe de manière |
manner adverb |
manier‑adverbo |
|
iz |
arbre/arbuste fruitier, région autour d’une ville |
fruit tree;
surrounding region |
fruktarbo; ĉirkaŭa
regiono |
|
iθ |
lieu |
place |
loko |
|
ug |
ensemble, groupe |
group, set |
grupo, aro |
|
un |
moment, temps |
moment, time |
momento, tempo |
|
ut |
partie de base |
basic part |
baza parto |
|
ux |
approximation |
approximation |
proksimumo |
Onommofi onomus, presonomus e fiis. Δopix,
- syjreδi tannir syjim, popcaracislim u ätevocictim,
- naθpocreδi ysim u naθpocim,
- ydrenreδi copelim rec u ydrenictim,
- destenreδi copelim lurec u desteniθim.
Déclinaison des noms, pronoms et article. En résumé,
- le nominatif marque le sujet, l’attribut ou l'interpellation,
- le génitif l’appartenance ou l’origine,
- l’accusatif le complément direct ou la localisation
- et le datif le complément indirect ou la destination.
Declension of nouns, pronouns, and the article. In summary,
- the nominative marks the subject, the predicate, or direct address;
- the genitive marks possession or origin;
- the accusative marks the direct object or location;
- and the dative marks the indirect object or destination
- la nominativo montras la subjekton, la predikaton aŭ la alvokon;
- la genitivo montras posedon aŭ originon;
- la akuzativo montras la rektan komplementon aŭ la lokon;
- kaj la dativo montras la nerektan komplementon aŭ la celon.
|
|
Sing. |
Plur. |
||||
|
N |
♀ |
♂ |
N |
♀ |
♂ |
|
|
Nom. / Nom-o |
i |
ia |
ie |
ui |
ua |
ue |
|
Gén. / Gen. / Gen-o |
is |
ias |
ies |
us |
uas |
ues |
|
Acc. /
Ak-o |
im |
iam |
iem |
um |
uam |
uem |
|
Dat. / Dat-o |
il |
ial |
iel |
ul |
ual |
uel |
IV- Verbimofi - Conjugaison - Conjugation - Kunjugacio
Suffixes Suffixes Sufiksoj |
Iumodi Infinitif Infinitive Infinitivo |
Irmodi Indicatif Indicative Indikativo |
Urtimodi Condi-tionnel Condit-ional Kondi-cionalo |
Umodi Volitif Volitive Volitivo |
Uiximodi Suggestif Suggestive mode Sugestiva modo |
|
Unihi Passé Past tense Preterito |
--- |
ih |
--- |
--- |
--- |
|
Uniri Présent Present tense Prezenco |
iu |
ir |
urt |
u |
uix |
|
Unifi Futur Future tense Futuro |
--- |
if |
--- |
--- |
--- |
|
Posmersui Sufiksoj |
Urmodi Participe
passif Passive
participle Pasiva
participo |
Uirmodi Participe
actif adjectival Adjectival
active participle Adjektiva
aktiva participo |
Iurmodi Participe
actif contextuel Contextual active participle Kunteksta aktiva participo |
|
Unihi Passé Past
tense Preterito |
uh |
uih |
iuh |
|
Uniri Présent Present
tense Prezenco |
ur |
uir |
iur |
|
Unifi Futur Future
tense Futuro |
uf |
uif |
iuf |
1 - 999 999 999 999 999 !!! | |||||||
1 000 000 000 000 | 1 000 000 000 | 1000 000 | 1000 | 100 | 10 | 1 | (0 = zô) |
xexe |
xuxe |
xe |
xu | nö | ni | na | 1 |
dö | di | da | 2 | ||||
rö | ri | ra | 3 | ||||
cö | ci | ca | 4 | ||||
sö | si | sa | 5 | ||||
hö | hi | ha | 6 | ||||
vö | vi | va | 7 | ||||
lö | li | la | 8 | ||||
pö | pi | pa | 9 | ||||
0 1 9 20 87
zô na pa di liva pipa nö növa
300 420 555 700 857 1000 22 304 500 441 609
rö cödi sösisa vö lösiva naxu didaxexe-röcaxuxe-söxe-cöcinaxu-höpa
1er st -a 17e th -a 3000e th -a 22 304 500 441 609e th -a
naθ nivaθ raxuθ didaxexe-röcaxuxe-söxe-cöcinaxu-höpaθ
1 / 2 17 / 100 3 / 1000
na daθ niva nöθ ra naxuθ nixe-dödidaxu-röna didaxexe-röcaxuxe-söxe-cöcinaxu-höpaθ
Leur usage est exceptionnel.
Their use is exceptional.
Ilia uzo estas escepta.
Ästui ôtris ryzvipir textul e icnul ze tyfis (© Sebastie Garant 2026), sôf pobul, e sôf se lusam popcaracisli ästus ôtris clarix ïdipir; effe o ästi ôtris ryzvipir ysalil spis talmiô (talmis); paraiêr ôtri xamir thivi ästus drov δyr sis socpum ar sorti, es enthur δyr spim talmiô.
Vul permipir enpreosiu gretix ze tyfis ar zacurim neses lêrnil persiô vis talmis. Edavix vui povir yztyliu spim talmiô lebix, oralix com grafix, idiosix com demosix. Effe ôtri spis talmiô (Sebastie Garant), säs cesnul aθis, jysis e plehis, e ac ästus drov sis, ascir ar persil, ci yztylir talmim, rim fiu par nacim bavael e onrib.
Fnix, xer ac ästus sis, acuelivi talmis ascir, pu o poni u ponuxi fipu vortufriô stryctil talmis, e pu acueli talmis ril popcaracislipir en ar cumtysictim zodis u tyftannipocis savul δyr talmim.
Les droits d'auteur sont réservés pour les textes et les images de ce site (© Sébastien Garant 2026), sauf pour les citations et sauf si une attribution différente des droits d'auteur est clairement indiquée; cependant, aucun droit d’auteur n’est réservé pour l’usage de la langue talmienne (talmi); par ailleurs, l’auteur demeure détenteur des droits moraux sur ses œuvres de toute sorte, y compris la langue talmienne.
Il vous est toutefois permis d’imprimer gratuitement tout contenu de ce site nécessaire à votre apprentissage personnel du talmi. De plus, vous pouvez utiliser la langue talmienne librement, à l'oral comme à l'écrit, en privé comme en public. Cependant, l'inventeur de la langue talmienne (Sébastien Garant), sensible aux questions de respect, de justice et de paix, et en vertu de ses droits moraux, demande à toute personne qui utilise le talmi de le faire de manière bienveillante et honorable.
Enfin, toujours en vertu de ses droits, l'inventeur du talmi demande qu'aucun changement ou altération ne soit faite à la structure grammaticale du talmi et que l’invention du talmi lui soit attribuée dans tout contexte de diffusion ou de référence aux connaissances sur le talmi.
Copyright is reserved for the texts and images on this site (© Sébastien Garant 2026), except for quotations and except where a different copyright attribution is clearly indicated; however, no copyright is reserved for the use of the Talmian language (talmi). Furthermore, the author remains the holder of the moral rights over all his works, including the Talmian language.
You are nevertheless permitted to print, free of charge, any content from this site that is necessary for your personal learning of talmi. In addition, you may use the Talmian language freely, orally or in writing, privately or publicly. However, the inventor of the Talmian language (Sébastien Garant), being attentive to matters of respect, justice, and peace, and by virtue of his moral rights, asks anyone who uses talmi to do so in a benevolent and honorable manner.
Finally, still by virtue of his rights, the inventor of talmi requests that no change or alteration be made to the grammatical structure of the Talmi language, and that the invention of the language be attributed to him in any context involving the dissemination or referencing of knowledge about talmi.
La aŭtorrajtoj estas rezervitaj por la tekstoj kaj bildoj de ĉi tiu retejo (© Sébastien Garant 2026), krom por citaĵoj kaj krom se malsama atribuo de aŭtorrajtoj estas klare indikita; tamen, neniu aŭtorrajto estas rezervita por la uzo de la talmia lingvo (talmi). Krome, la aŭtoro restas posedanto de la moralaj rajtoj pri siaj verkoj de ĉia speco, inkluzive de la talmia lingvo.
Tamen vi rajtas senpage presi ajnan enhavon de ĉi tiu retejo, kiun vi bezonas por via persona lernado de talmi. Aldone, vi povas uzi la talmian lingvon libere, parole aŭ skribe, private aŭ publike. Tamen la inventinto de la talmia lingvo (Sébastien Garant), sentema pri demandoj de respekto, justeco kaj paco, kaj laŭ siaj moralaj rajtoj, petas ĉiun, kiu uzas talmi, fari tion bonvole kaj honore.
Fine, ankoraŭ laŭ siaj rajtoj, la inventinto de talmi petas, ke neniu ŝanĝo aŭ modifo estu farita al la gramatika strukturo de la talmia lingvo, kaj ke la invento de la lingvo estu atribuita al li en ĉiu kunteksto de disvastigo aŭ referencado de scioj pri talmi.
ôtri e acuelivi talmis
auteur et inventeur du talmi
author and inventor of talmi
aŭtoro kaj inventinto de talmi
Aucun commentaire:
Publier un commentaire